لزوم استفاده از خلاصه نویسی

خلاصه‌ نویسی را باید یک مهارت دانست. مهارتی که به هر فرد کمک می‌کند تا در فرایند یادگیری، اطلاعات را دسته‌بندی و مفاهیم را بهتر درک کند. در حقیقت خلاصه‌سازی بازنویسی مطالب با استفاده از کلمات مختص خودتان است. یعنی پس از مطالعه‌ی یک متن، با کلمات خودتان شروع به بازنویسی می‌کنید و در طی این فرایند تنها به یادداشت کردن نکات مهم بسنده می‌کنید.

از سری عکس های مقاله خلاصه نویسی 1

زمانی‌که شما سر کلاس‌های مدرسه، کنکور یا دانشگاه هستید یا حتی در محل کار خود در حال سپری کردن دوره‌های آموزشی هستید، طبیعتا در پایان دوره باید در آزمون‌های مربوطه شرکت کنید. تعدد مطالب گاهی چنان زیاد است که کار شما را با دشواری مواجه می‌کند. برای حل مشکلات ممکن، بهتر است از خلاصه‌ نویسی استفاده کنید.

به کمک روش‌های موجود، باید مفاهیم را به صورت خلاصه و جزئی یادداشت کرد و تنها با مرور همین نوشته‌ها می‌توان تمام مطلب را به یاد آورد. این امر علاوه بر کمک به درک عمیق مفاهیم، منجر به صرفه‌جویی در زمان خواهد شد و از سویی دیگر هر زمان می‌توانید با مراجعه به خلاصه‌ها و خواندن نکات اصلی، مطالب فراوانی را به یاد بیاورید.

اکنون با توجه به پژوهش‌های صورت گرفته روی مغز انسان و با مطالعاتی که روی حافظه انجام شده است، تکنیک‌ها و روش‌هایی پدید آمده‌اند که هر یک ممکن است تا حد زیادی به افراد کمک کنند. در این مطلب قصد داریم پس از آگاهی از اهمیت خلاصه برداری و آشنایی با نکاتی مفید در این زمینه، به یکی از مهم‌ترین این روش‌ها یعنی خلاصه نویسی درختی بپردازیم. این روش به ویژه برای پشت‌کنکوری‌ها بسیار موثر است و بهتر است هر دانش‌آموزی از آن مطلع باشد.

اگر تاکنون از هیچ‌یک از روش‌های خلاصه کردن استفاده نکرده‌اید، امیدواریم با خواندن این مطلب دست‌به‌کار شوید و برای اولین بار این کار  را انجام دهید.

از سری عکس های مقاله خلاصه نویسی 2

چرا خلاصه‌ نویسی مهم است؟

هر دانش‌آموزی در طول تحصیل خود به یکی از روش‌های موجود، مطالب درسی را خلاصه کرده است. اهمیت این امر هنگام کنکور بیشتر به چشم می‌آید. زمانی که چندین کتاب مختلف را دارید که هر یک مملو از اطلاعات و فرمول و نکته است و آزمونی پیش رو دارید که یکی از مهم‌ترین آزمون‌های زندگی به شمار می‌رود و در سرنوشت شما دخیل است. از همین رو خلاصه نویسی کنکور نیز یکی از موضوعاتی است که ذهن پشت‌کنکوری‌ها را درگیر می‌کند.

از نکات مثبت خلاصه کردن، می‌توان به صرفه‌جویی در زمان اشاره کرد. مثلا هنگامی که در کلاس هستید صحبت‌های معلم یا استاد را به صورت خلاصه یادداشت‌برداری کنید. به این طریق اگر هنگام آزمون به هر دلیلی فرصت زیادی برای مطالعه‌ی دروس نداشته باشید با نگاهی به همان خلاصه‌ها می‌توانید تا حدودی مطالب را در ذهن خود مرور و خود را برای آزمون آماده کنید.

هنگام صحبت از اهمیت خلاصه نویسی می‌توان از نکات مثبت بسیاری حرف زد. یکی از مهم‌ترین این نکات این است که خلاصه کردن اطلاعات موجب یادگیری بهتر می‌شود. دانش‌آموزی را در نظر بگیرید که می‌خواهد در کنکور سال آینده شرکت کند. کتاب‌ ادبیاتش را باز می‌کند و مطالعه را آغاز می‌کند. پس از این‌که بخشی از کتاب را می‌خواند متوجه تشابه میان برخی مطالب کتاب می‌شود و ممکن است این تشابه منجر به مشکلاتی شود. حالا اگر همین دانش‌آموز با به کار گیری روش صحیح خلاصه نویسی از اطلاعات یادداشت‌برداری کند، می‌تواند به شیوه‌ای آسان اطلاعات در به خاطر بسپارد. البته فراموش نکنید که یادداشت‌برداری و خلاصه کردن اطلاعات روش‌هایی دارند و صرفا با یادداشت کردن چند کلیدواژه نمی‌توان به نتیجه‌ی مطلوبی رسید.

خلاصه کردن مطالب هم‌چنین به شما کمک می‌کند میان چند موضوع مختلف، به آسانی ارتباط برقرار کنید و مقایسه‌هایی سودمند انجام دهید. مثلا اگر در حال یادگیری دستور زبان انگلیسی هستید، با خلاصه کردن قواعد مربوط به صرف فعل ماضی بعید و مقایسه‌ی آن با ماضی نقلی علاوه بر یادگیری بهتر، تفاوت و شباهت میان این دو زمان فعل را به خوبی می‌آموزید. افزون بر این می‌توانید تمرکز خود را نیز بیش از پیش تقویت کنید

از سری عکس های مقاله خلاصه نویسی 3

نکاتی در مورد خلاصه نویسی

شیوه‌های مرتبط با خلاصه کردن بسیار زیادند. برخی شیوه‌ها بسیار علمی و کاربردی است و برخی فقط در حد تئوری جواب می‌دهند. اما حتی ممکن است بهترین‌ شیوه‌ها هم برای شخصی مفید نباشد. مثلا شیوه‌ی خلاصه نویسی درختی ممکن است برای دانش‌جویی موثر باشد و دانش‌جویی دیگر نتواند از این روش بهره‌ی کافی  را ببرد. از همین رو شاید نتوان به یک روش جامع دست یافت. پس فراموش نکنیم که درک و فهم افراد متفاوت است و از همین رو شیوه‌های یادگیری آن‌ها نیز با هم تفاوت دارد. هر فرد می‌تواند با آگاهی از تکنیک‌های خلاصه‌سازی، روش مربوط به خود را بیابد و آن  را به کار بندد.

نکته‌ی مهم دیگر در این‌جا، موضوعی است که قصد دارید آن را خلاصه‌ کنید. قطعا خلاصه‌ کردن دروس دانشگاه با خلاصه کردن یک داستان کوتاه متفاوت است. در خلاصه کردن یک داستان کافی است ماجرای اصلی را بدون توجه به جزئیات در چند جمله شرح دهید ولی در دروس دانشگاه لازم است جزئیات را نیز یادداشت کنید. منتهی باید یاد بگیرید که اگر بخواهید تمام جزئیات را در خلاصه نویسی تکرار کنید، عملا خلاصه‌ها تفاوتی با منبع اصلی ندارند و حجمشان کمتر نخواهد شد و درنتیجه سودمند نخواهد بود.

در تمام روش‌های مرتبط با خلاصه برداری مطالب، توصیه می‌شود حتما یک‌بار مطلب را کامل بخوانید. این امر به شما کمک می‌کند با توجه به اشرافی که روی مطلب دارید متوجه شوید که چه بخش‌هایی را باید در خلاصه قید کنید و کدام بخش‌ها را می‌توانید فاکتور بگیرید.

توجه به نکات جزئی و پیش‌پا افتاده در خلاصه نویسی بسیار مهم است. بسیاری از افراد خلاصه‌ را ناخوانا و با عجله می‌نویسند. همین امر موجب می‌شود که در مرور خلاصه‌ها، دچار مشکل شوند. یا برخی دیگر تنها با یک رنگ خودکار یا مداد اقدام به خلاصه کردن مطالب می‌کنند. این یک‌نواختی چشم را می‌آزارد و بازدهی را پایین می‌آورد. حتی‌الامکان سعی کنید خلاصه‌ها بدون خط‌خوردگی و مرتب باشند. هم‌چنین عدم شماره‌گذاری صفحات نیز از جمله موارد دیگری هستند که در کیفیت خلاصه‌ها تاثیر می‌گذارند.

در طی فرآیند خلاصه‌سازی، نکته‌ی مهم این است که ابتدا عنوان و موضوع را در جمله‌ی اول به شکلی خلاصه قید کنید. شاید فکر کنید که انجام این کارهای ساده چندان مفید نباشند، اما با گذشت زمان متوجه ارزش‌مندی این‌ امر خواهید شد و از خودتان بابت این نظم و ترتیب تشکر می‌کنید.

در حین نگارش خلاصه‌ها، از علائم و نشانه‌ها استفاده کنید. خط‌کشیدن زیر مطالب مهم نیز در این فرایند می‌تواند راه‌گشا باشد. هم‌چنین برخی از افراد عادت دارند نکات مهم را در کتاب‌شان و در کنار مطلب اصلی یا بنویسند (این روش حاشیه‌نویسی نام دارد). هرچند بهتر است برای خلاصه نویسی دفترچه‌هایی جداگانه تهیه کنید و حتی الامکان فقط نکات خیلی مهم را داخل کتاب بنویسید (که بهتر است همان‌ نکات را هم به دفترچه‌ منتقل کنید).

یکی از نکات جالب در نوشتن خلاصه این است که هنگام مرور خلاصه‌ها و نکات، متوجه می‌شوید که بعضی مطالب را نباید در خلاصه قید کرد. در واقع بسیار پیش می‌آید که حتی خلاصه را نیز خلاصه می‌کنید. این امر به این دلیل است که شما با خواندن خلاصه‌ی مطالب، مفاهیم را به درستی درک‌ کرده‌اید و نیازی به یادداشت کردن نکات اضافی و نه‌چندان مهم ندارید. البته باید همیشه این نکته را به خاطر داشت که خلاصه باید مفید باشد. نباید این‌گونه باشد که با خواندن آن، دچار ابهام شوید و برایتان سوال‌های متعددی پیش بیاید.

نوت‌برداری را می‌توان از جمله روش صحیح خلاصه نویسی دانست. این تکنیک در حقیقت خود به شیوه‌های دیگر تقسیم می‌شود. به کمک نوت‌برداری و یادداشت کردن کلیدواژه‌ها، به خصوص زمانی که می‌خواهید خلاصه نویسی را از روی سخن‌رانی یا صدا انجام دهید می‌توانید به میزان زیادی مطالب را به خاطر بسپارید.

به این طریق می‌توانید از روی سی‌دی یا دی‌وی‌دی‌های کمک‌آموزشی دروس کنکور نیز خلاصه برداری را انجام دهید.

در انتهای این بخش، اگر بخواهیم مطالبی را که در بالا به آن اشاره شد خلاصه کنیم، می‌توانیم به این شیوه عمل کنیم:

نکات مهم خلاصه نویسی:

  • خواندن مطلب به صورت کامل پیش از خلاصه کردن
  • یادداشت کردن عنوان و موضوع
  • شماره‌گذاری صفحات
  • استفاده از چندین رنگ مختلف
  • خوانایی
  • استفاده از علائم و نشانه‌ها
  • خط کشیدن زیر بخش‌های مهم
  • بهره‌گیری از نوت‌برداری

از سری عکس های مقاله خلاصه نویسی 4

خلاصه نویسی درختی، شیوه‌ای موثر در به‌خاطر‌سپاری اطلاعات

بسیاری این شیوه را بهترین روش خلاصه نویسی می‌دانند. یکی از دلایل این امر این است که درخت ترسیم شده علاوه بر دارا بودن اطلاعات مفید، از طریق حافظه‌ی تصویری نیز می‌تواند به شما کمک کند. به این ترتیب که موضوع اصلی را یادداشت می‌کنید و سپس با انشعاب دادن خطوط و طبقه‌بندی اطلاعات به ترسیم درخت می‌پردازید. به خاطر سپاری انشعابات و خطوط ترسیمی از طریق حافظه‌ی تصویری، تا میزان زیادی در یادگیری شما نقش خواهد داشت.

در این فرایند سعی کنید از کلمات کلیدی استفاده کنید و از توضیحات اضافه که ممکن است مفید نباشد و شما را گمراه کند بپرهیزید. فایده‌ی ترسیم درخت این است که با یک نگاه کلی به آن، می‌توانید مطالب بسیاری را به صورت طبقه‌بندی شده به خاطر بسپارید که این شیوه به خصوص در آمادگی برای کنکور بسیار موثر است.

در ترسیم درخت می‌توانید از کلیدواژه‌های خلاصه هم استفاده کنید. همان مثال ماضی نقلی و بعید را درنظر بگیرید. می‌توانید به جای این دو کلمه از دو عبارت «م ن» و «م ب» استفاده کنید. این امر موجب می‌شود درخت‌ شلوغ نشود و خواناتر باشد.

هرچند می‌توانید به راحتی خلاصه نویسی درختی را انجام دهید اما نرم‌افزارهایی نیز برای این امر به وجود آمده‌اند که دارای امکاناتی پیشرفته هستند و در صورت لزوم می‌توانید از آن‌ها هم استفاده کنید.

در پایان و در تاکید مجدد بر اهمیت و فایده‌ی خلاصه کردن مطالب تنها به همین نکته اشاره می‌کنیم که ممکن است با گذشت زمان مطالب در ذهن شما کمرنگ شوند، اما با نگهداری خلاصه‌ها و یادداشت‌ها و تنها با یک مرتبه نگاه کردن و مرور آن‌ها می‌توانید موضوعات را به سرعت به خاطر بیاورید. البته به شرطی که روش صحیح خلاصه نویسی را به کار گرفته و به شکلی موثر و کارآمد مطالب را یادداشت کرده باشید.

 بانک کتاب آلبرگ Review by 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

Solve : *
24 + 15 =


فهرست