مرور مطالب همیشه یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های دانش‌آموزان و دانشجویان است.

دلیل این امر آن است که انتقال مطالب به حافظه‌ بلندمدت امری نیست که به آسانی بتوان به آن دست یافت. بلکه نیازمند تکنیک‌ها و شیوه‌هایی است که تنها با توجه به آن می‌توان چنین اتفاقی را رقم زد.

تصور کنید که مطلبی را مدت‌ها قبل خوانده‌اید. اکنون در شرایطی قرار گرفته‌اید که نیازمند مراجعه به آن مطلب هستید. به این ترتیب ذهن شما با دریافت فرمانی مربوط به یافتن اطلاعات موردنیاز، به جستجو می‌پردازد. نکته‌ی مهمی که در هنگام مرور مطالب رخ می‌دهد این است که اگر مدت‌ها قبل این مطلب را خوانده باشید، احتمالا به مشکل برمی‌خورید. دلیل این امر به مکانیزم حافظه برمی‌گردد.

حافظه‌ی انسان از دو بخش حافظه بلند مدت و حافظه کوتاه‌مدت تشکیل شده است. همان‌طور که از نام این دو حافظه مشخص است، ذخیره‌ی اطلاعات با عاملی به نام زمان سروکار دارد.

یعنی اگر شما اطلاعات را از حافظه‌ی کوتاه‌مدت به بلندمدت منتقل نکرده باشید، به مرور زمان آن را فراموش خواهید کرد. به این نکته توجه کنید که هنگام مرور مطالب اطلاعاتی که در حافظه‌ی کوتاه‌مدت قرار دارند، به دلیل این‌که به تازگی آن‌ها را کسب کرده‌اید به سرعت به ذهن شما خطور می‌کنند.

اما با گذشت زمان،‌ این اطلاعات از حافظه‌ی کوتاه‌مدت خارج و پس از مدتی فراموش می‌شوند. این مشکلی است که برای افراد پیش می‌آید و مانع از به خاطر سپردن بسیاری از موارد می‌شود.

با این مقدمه می‌خواهیم سه تکنیک موثر را در انتقال مطالب به حافظه بلندمدت بیان کنیم. به این ترتیب ذهن شما قادر خواهد بود که به شکل اصولی مطالب را دسته‌بندی و نگه‌داری کند. این تکنیک‌ها در حقیقت به شما کمک می‌کنند که به کمک مرور مطالب و مواردی نظیر یادداشت‌برداری، اطلاعات را در ذهن خود تثبیت کنید و در مواقع نیاز به آسانی به آن‌ها دستیابی پیدا کنید.

عکس روش مرور مطالب

چرا مرور مطالب مهم است؟

همان‌طور که در سطرهای پیشین خواندید، مشکل فراموشی و از دست دادن اطلاعات یک مشکل عمده است. برای جلوگیری از بروز چنین مشکلی باید به مرور مطالب پرداخت. بسیاری از افراد هنگام درس خواندن، اقدام به یادداشت‌برداری می‌کنند. این کار بسیار مهم و مفید است اما نباید گمان کرد که این امر برای به‌خاطرسپاری مطالب کافی است

همان‌طور که ممکن است اطلاعات در ذهن افراد کمرنگ شوند، یادداشت‌های شما نیز ممکن است به مرور زمان نامفهوم شوند. اجازه دهید مثالی را در این زمینه بیان کنیم. فرض کنید که در حال خواندن درس تاریخ هستید. هنگام مرور قسمت‌های مهم را خلاصه برداری می‌کنید. در یادداشت‌های خود ممکن است مطلبی را نوت‌برداری کرده باشید که خود به مفهوم دیگری اشاره دارد. در آن زمان چون مطالب را تازه خوانده‌اید، از مفهوم آن‌ها آگاه هستید. اما اگر چند ماه بعد به سراغ آن‌ها بروید احتمالا برخی موارد برایتان مبهم خواهد بود.

این امر در ذهن انسان نیز اتفاق می‌افتد. نمی‌توان به قدرت حافظه‌ی کوتاه‌مدت اعتماد کرد. این حافظه همان‌طور که از نامش پیداست تنها در کوتاه‌مدت به کمک شما می‌آید. اما با انتقال مطالب به حافظه بلندمدت و مرور آن‌ها، می‌توانید مطالب مهم را مدت‌های طولانی به ذهن بسپارید.

تمام این موارد دلیل کافی را برای مرور مطالب نشان می‌دهد. البته نباید این‌طور تصور کرد که تنها با خواندن و تکرار مطالب می‌توان به آسانی آن‌ها را در حافظه تثبیت کرد. بلکه این مورد نیازمند تمرین و تکرار است و باید زمان زیادی را برای آن صرف کنید. در ادامه می‌توانید سه تکنیک مهم را در این خصوص مطالعه کنید.

از سری عکس های مقاله مرور مطالب شماره دوم

تکنیک‌های مهم در انتقال مطالب به حافظه بلندمدت

به منظور بهبود حافظه و استمرار در به‌خاطرسپاری اطلاعات می‌توانید از تکنیک‌های زیر کمک بگیرید.

  • تکنیک نخست‌: مرور پس از یادگیری. طبیعتا همه‌ی ما از معجزه‌ی مرور اطلاع داریم. اما نکته‌ی مهم زمان مرور است. به این امر دقت کنید که مرور بلافاصله پس از دریافت و درک مطالب تا چه اندازه در فهم و دریافت افراد بستگی دارد.

    مشکلی که در این میان پیش می‌آید عدم آگاهی از شیوه‌های کارآمد مرور مطالب است. زمانی که می‌خواهید مطلبی را مرور کنید نیاز نیست که موبه‌مو تمام جزئیات را مجددا مطالعه کنید. اگر هنگام خوانش اولیه‌ی مطلب و یا هنگام تدریس معلم یا استاد تمرکز کافی داشته باشید، تنها با نگاه کردن به تیترها مطالب به سرعت در ذهن‌تان مرور خواهند شد.

    درست به همین دلیل است که مرور مطالب در اولین فرصت پس از تدریس، بسیار مهم است. حال اگر در انجام این کار تنبلی کنید، حافظه‌ی کوتاه‌مدت نیز پابه‌پای شما تنبلی می‌کند و مطالب را به مرور پاک می‌کند. هرچه دیرتر عمل انتقال مطالب از این حافظه به حافظه‌ بلندمدت اتفاق بیفتد، اثر آن کمتر خواهد بود.

    درست است که گفتیم در هنگام مرور تنها به تیترها نگاهی بیندازید، اما این امر به آن معنا نیست که روند مرور را به صورت سرسری انجام دهید. این تکنیک نخستین گام از تثبیت اطلاعات در حافظه بلندمدت است. اگر نتوانید به درستی آن را انجام دهید، در آینده با مشکلات جدی در زندگی خود مواجه خواهید شد؛ چرا که این تکنیک‌ها تنها برای درس خواندن نیستند، بلکه برای موفقیت حتی در زمینه‌های شغلی نیز به آن‌ها نیاز دارید.

    عکس شاخص مقاله چگونگی مرور مطالب

  • تکنیک دوم: توجه به زمان دقیق در مرور مطالب. ملاحظه می‌کنید که این تکنیک نیز به مورد قبلی وابسته است. از همین رو این دو ارتباط تنگاتنگی با هم دارند. به این منظور باید زمان‌بندی و برنامه‌ی دقیقی برای مرور مطالب داشته باشید.
  • طبق برنامه باید مرور اول خود را انجام دهید. پس از آن باید دوره‌های مرور را کوتاه‌تر کنید. بسیاری از افراد معتقدند بهترین زمان برای مرور مطالب، یک هفته پس از کسب اطلاعات و آگاهی در مورد آن است. یعنی اگر این هفته مطلبی را مطالعه کردید، یک هفته‌ی دیگر آن را مرور کنید. از این رو بهترین زمان برای مرور نخست در طی یک هفته‌ی اول است.

    اما گمان نکنید تنها با همین یک‌مرتبه مرور اطلاعات وارد حافظه بلندمدت شما خواهند شد؛ خیر. پیش‌تر به این نکته اشاره کردیم که این فرآیند زمان‌بر است و صبر و حوصله‌ی زیادی را می‌طلبد. پس از گذشت یک ماه مجددا باید مطالب را مرور کنید. نگران نباشید؛ اگر مرور نخست را به درستی انجام داده باشید، در این مرور با نگاهی به عناوین و خلاصه‌ها، می‌توانید مطالب را به سرعت به خاطر آورید.

    هنگام مرور مطالب حتما یادداشت‌برداری کنید. به این ترتیب گام‌ بعدی، مطالعه‌ی این یادداشت‌ها آن‌ هم به صورت چند ماه یک‌بار است. با گذشت زمان،‌ خواهید دید که مطالب در ذهن شما تثبیت شده‌اند. این دستاورد، حاصل تلاش و به کارگیری تکنیک‌های اصولی است.

  • تکنیک سوم: یادداشت‌برداری مناسب. نمی‌توان بدون کمک یادداشت‌برداری به چنین دستاوردی رسید. اما یادداشت‌برداری هم مانند مرور مطالب، خود از اصول و قاعده‌هایی پیروی می‌کند. این تکنیک بیان‌گر این امر است که نوشتن مطالب مهم می‌تواند در تقویت حافظه‌ی ما موثر باشد.
  • شاید برای بسیاری از افراد انجام این کار دشوار باشد. چرا که هنگام یادداشت‌برداری انتخاب اطلاعات مناسب برای بازنویسی کار آسانی نیست. اما اگر نکات اصولی یادداشت‌برداری را مدنظر داشته باشید می‌توانید در این خصوص موفق شوید.  

عکس mind map مقاله چگونگی مرور مطالب درسی

در این میان نباید از ترسیم نقشه‌ ذهنی غافل شد.

ایجاد نقشه‌ ذهنی خود از چند تکنیک دیگر بهره می‌برد. اما همین‌قدر بدانید که هنگام مرور مطالب می‌توانید برخی ارجاعات را در خصوص موضوع موردمطالعه، در ذهن خود ترسیم کنید. به این ترتیب قادر خواهید بود میان مطالب ارتباط و مفهومی معنادار پیدا کنید. این امر خود منجر به انتقال اطلاعات به حافظه بلندمدت خواهد شد.

نکات کلیدی و مهم را به صورت مختصر و در قالب عبارت یادداشت کنید. اگر قرار باشد کل جمله را در یادداشت خود بیاورید، دیگر چه تفاوتی میان مرجع اصلی (کتاب، روزنامه و … ) و یادداشت‌های شما وجود دارد؟ فراموش نکنید یادداشت‌ها قرار است در هنگام مرور مطالب موجب افزایش سرعت شما شوند، نه این‌که به دلیل گنگ بودن و یا حتی طولانی بودن منجر به اتلاف وقت شما شوند.

عوامل موثر بر یادگیری مطالب

مطالبی که در بالا به منظور راهکارهایی برای انتقال مطالب به حافظه بلندمدت بیان شدند، همگی بسیار مهم هستند. اما اگر سایر شرایط را فراهم نکنید، نتیجه‌ی مطلوبی را که مدنظر دارید کسب نخواهید کرد.

منظور از شرایط، توجه به سایر عوامل محیطی است. برای مثال همیشه تاکید می‌شود که مطالعه را در مکانی آرام انجام دهید. طبیعی است که مرور مطالب در محیطی که پر از عوامل حواس‌پرتی است، قطعا بازدهی خوبی نخواهد داشت.

عامل دیگر خواب و استراحت است. این امر توسط پژوهش‌گران به تایید رسیده است که خواب شبانه به میزان کافی تا چه اندازه می‌تواند در یادگیری موثر باشد.

حفظ آرامش و جلوگیری از بروز استرس نیز دیگر عامل مهمی است که می‌تواند شما را در روند مطالعه کمک کند.

سخن پایانی

در این مطلب کوشیدیم تا به کمک سه تکنیک، راهکارهایی برای انتقال مطالب به حافظه بلندمدت ارائه کنیم. اساس این شیوه‌ها مرور و هم‌چنین یادداشت‌برداری بود. در یادداشت‌برداری‌های اولیه حجم اطلاعات بیشتر است. اما به مرور و در یادداشت‌های بعدی، با کمک فرآیند بازنویسی می‌توان یادداشت‌ها را کوتاه‌تر کرد. به این ترتیب در هنگام مرور مطالب در ماه‌های آینده می‌توان با سرعت بیشتری پیش رفت.

به طور کلی سعی کنید که موارد گفته شده را به صورت منظم و در قالب یک برنامه‌ریزی قابل اجرا به کار بندید. به این ترتیب، به مرور زمان و به صورت ناخودآگاه مهارت‌هایی کسب می‌کنید که در مرور مطالب به شما کمک خواهند کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

Solve : *
8 + 4 =


فهرست